Jak przygotować budżet, jeśli zarząd rozlicza poprzez wskaźniki

Koniec roku to czas, gdy przygotowywane są budżety na następny okres. Podejść do budżetowania jest wiele – jednym z nich jest analiza kluczowych wskaźników i oparcie na nich wartości zawartych w planach finansowych.

cirz_12_2021_44.jpg

Budżet to wyrażony w liczbach plan na pewien okres. To liczbowe przedstawienie planu narzuca pewnego rodzaju porządek, umożliwiając zorientowanie się gdzie i jakie koszty będą ponoszone oraz jakie przychody będą uzyskiwane oraz kiedy i jakie środki pieniężne będą wydatkowane. Budżet łączy funkcje planowania i kontroli.

Wskaźniki ustalane są w fazie tworzenia budżetu. Ma to za zadanie przygotowanie budżetu oraz jego zatwierdzenie zgodnie z celami firmy. Polega ona na określeniu zadań w tym wyrażonych właśnie we wskaźnikach dla poszczególnych ośrodków odpowiedzialności przedsiębiorstwa. Następnie zostają określone środki finansowe oraz planowane koszty i wydatki. Punktem wyjścia, tak jak przy tradycyjnych budżetach, jest długookresowy plan. Przygotowanie budżetu obejmuje szereg etapów, składających się na procedurę sporządzania oraz proces kalkulacji.

Przy budżetowaniu w oparciu o wskaźniki wykorzystuje się Model Du Ponta, który bazuje na wybranych pozycjach bilansu oraz rachunku zysków i strat oraz pokazuje zależności przyczynowo-skutkowe, jakie zachodzą pomiędzy najbardziej ogólnymi (syntetycznymi) wskaźnikami, takimi jak ROE czy ROA, i wskaźnikami występującymi na niższych poziomach piramidy.

Piramida Du Ponta może służyć zarówno jako narzędzie diagnostyczne, gdy chodzi o przeszłość, jak i jako narzędzie planistyczne, w odniesieniu do przyszłości. Proces analizy czy symulacji można przeprowadzać „oddolnie” lub „odgórnie”.

Właścicieli interesuje rentowność kapitału własnego. Daje ona podstawę do oczekiwania wzrostu firmy w przyszłości. Rentowność kapitału własnego powinna być na poziomie nie niższym niż średnia branży. Aby jednak osiągnąć zakładany poziom trzeba wiedzieć, że stopa zwrotu z kapitału własnego ROE równa się iloczynowi rentowności aktywów ROA i tzw. mnożnika kapitału własnego. Mnożnik określa strukturę zaangażowanych w firmie kapitałów i jest miernikiem wielkości dźwigni finansowej. Mnożnik TA/E to aktywa ogółem/kapitał własny. Pokazuje on, ile razy majątek firmy jest większy od kapitału własnego oraz w jakim stopniu majątek przedsiębiorstwa jest finansowany z kapitału własnego. Zgodnie z tą definicją w przykładzie wskaźnik TA/E został obliczony za pomocą następującej formuły:

TA/E = 1 / (1 - WZA)

Wzrost rentowności kapitału własnego ROE można uzyskać poprzez zmianę struktury finansowania, tzn. zwiększając udział kapitałów obcych w finansowaniu majątku, co określane jest mianem tzw. dźwigni finansowej (ang. financial leverage). Wielkość dźwigni finansowej można zapisać jako różnicę rentowności kapitałów własnych ROE i rentowności majątku ROA.

Wyższy poziom mnożnika oznacza zwiększenie udziału kapitału obcego w ogólnej strukturze kapitału, co z kolei pociąga za sobą wzrost ryzyka finansowego przedsiębiorstwa. Wartość mnożnika kapitału może zawierać się w przedziale od jeden do plus nieskończoności.

Wykorzystałeś swój limit bezpłatnych treści

Pozostałe 51% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników portalu. Zaloguj się, wybierz plan abonamentowy albo kup dostęp do artykułu/dokumentu.

Wybierz abonament już od 100 zł miesięcznie Pokaż abonament
Dwutygodniowy dostęp bez zobowiązań Wybieram

Abonament już od 100 zł miesięcznie

Dwutygodniowy dostęp bez zobowiązań

Pełen dostęp do wszystkich treści portalu
to koszt 100 zł miesięcznie
przy jednorazowej płatności za rok

WYBIERAM

Dwutygodniowy dostęp do wszystkich treści
portalu za 99 zł netto, które odliczymy od ceny
regularnej przy przedłużeniu abonamentu

WYBIERAM

Pełen dostęp do wszystkich treści portalu
to koszt 100 zł miesięcznie
przy jednorazowej płatności za rok

Dwutygodniowy dostęp do wszystkich treści
portalu za 99 zł netto, które odliczymy od ceny
regularnej przy przedłużeniu abonamentu

WYBIERAM

Polityka cookies

Dalsze aktywne korzystanie z Serwisu (przeglądanie treści, zamknięcie komunikatu, kliknięcie w odnośniki na stronie) bez zmian ustawień prywatności, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez EXPLANATOR oraz partnerów w celu realizacji usług, zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Usługa Cel użycia Włączone
Pliki cookies niezbędne do funkcjonowania strony Nie możesz wyłączyć tych plików cookies, ponieważ są one niezbędne by strona działała prawidłowo. W ramach tych plików cookies zapisywane są również zdefiniowane przez Ciebie ustawienia cookies. TAK
Pliki cookies analityczne Pliki cookies umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania przez użytkownika ze strony internetowej w celu optymalizacji jej funkcjonowania, oraz dostosowania do oczekiwań użytkownika. Informacje zebrane przez te pliki nie identyfikują żadnego konkretnego użytkownika.
Pliki cookies marketingowe Pliki cookies umożliwiające wyświetlanie użytkownikowi treści marketingowych dostosowanych do jego preferencji, oraz kierowanie do niego powiadomień o ofertach marketingowych odpowiadających jego zainteresowaniom, obejmujących informacje dotyczące produktów i usług administratora strony i podmiotów trzecich. Jeśli zdecydujesz się usunąć lub wyłączyć te pliki cookie, reklamy nadal będą wyświetlane, ale mogą one nie być odpowiednie dla Ciebie.