Budżetowanie – istota, funkcje, rodzaje i wyzwania

Budżetowanie to jeden z kluczowych procesów, jakie mają miejsce w przedsiębiorstwie w trakcie roku finansowego. Jest to moment, który właściwie definiuje cały kolejny rok pod kątem analizy i kontroli, jako że niewłaściwie przygotowany budżet uniemożliwia poprawną analizę i wyciągnięcie właściwych wniosków. Niebagatelny wpływ ma również wybrany typ budżetowania. Przykładowo, budżetowanie odgórne może doprowadzić do demotywacji pracowników odpowiedzialnych za dany budżet, dlatego też warto znać typy budżetowania oraz ich zalety i wady, by wybrać najlepszą opcję w danych warunkach.

CIRZ_11-12_2022_47.jpg

Budżetowanie to jeden z najważniejszych instrumentów w ramach rachunkowości zarządczej, który wspomaga osiąganie celów przedsiębiorstwa. Proces budżetowania obejmuje etap planowania, tworzenia, zatwierdzania budżetu, a finalnie kontroli odchyleń wyników faktycznych od planowanych. Budżet to także finansowy plan działania przedsiębiorstwa.

Prawidłowo skonstruowany budżet umożliwia analizę odchyleń przychodów i kosztów względem budżetu oraz podejmowanie na tej podstawie decyzji, których celem są zmiany umożliwiające wykonanie budżetu (w przypadku przychodów) lub zmieszczenie się w budżecie (w przypadku kosztów).

Budżet pełni wiele funkcji, w tym kilka kluczowych, jak:

Funkcja kontrolna: przeprowadzane są trzy kontrole – wstępna (w trakcie sporządzania budżetu), bieżąca (podczas realizacji) oraz wynikowa, mająca miejsce po zakończeniu procesu budżetowania. Kontrola wynikowa umożliwia identyfikację różnic względem planu oraz analizę odchyleń, na podstawie której można monitorować i oceniać wydajność poszczególnych działów firmy. Budżetowanie pomaga również zredukować ryzyko zbędnych wydatków.

Funkcja informacyjna: budżet dostarcza menedżerom informacji na temat stopnia realizacji zadań. Na podstawie tych informacji menedżerowie składają raport kierownictwu wraz z analizą wykonania budżetu.

Funkcja koordynacyjna: budżetowanie wymaga koordynacji wszystkich oddziałów i zespołów w przedsiębiorstwie, tak by stworzyć jeden spójny budżet dla całej organizacji. Ponadto długoterminowa strategia zostaje podzielona na krótkoterminowe cele (roczne budżety), by zapewnić, że ogólny kierunek, w którym zmierza organizacja, jest spójny z długoterminowymi celami i strategią.

Funkcja motywacyjna: budżetowanie (zwłaszcza partycypacyjne) wywiera wpływ na pracowników i menedżerów, motywuje ich i budzi w nich poczucie odpowiedzialności za budżet. Jednak by kadra była zmotywowana, cele muszą być ambitne, ale możliwe do zrealizowania.

Budżetowanie – rodzaje, wady oraz zalety

Istnieje co najmniej kilka typów budżetowania, o których warto wspomnieć. Każdy z nich ma swoje mocne i słabe strony. Nie ma jednego, słusznego rodzaju budżetowania. Każda organizacja musi przeanalizować swoją specyfikę i potrzeby, tak by zrozumieć, który budżet będzie najlepszy. Poniżej zaprezentowano charakterystykę kluczowych rodzajów budżetowania.

Wykorzystałeś swój limit bezpłatnych treści

Pozostałe 79% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników portalu. Zaloguj się, wybierz plan abonamentowy albo kup dostęp do artykułu/dokumentu.

Wybierz abonament już od 100 zł miesięcznie Pokaż abonament
Dwutygodniowy dostęp bez zobowiązań Wybieram

Abonament już od 100 zł miesięcznie

Dwutygodniowy dostęp bez zobowiązań

Pełen dostęp do wszystkich treści portalu
to koszt 100 zł miesięcznie
przy jednorazowej płatności za rok

WYBIERAM

Dwutygodniowy dostęp do wszystkich treści
portalu za 99 zł netto, które odliczymy od ceny
regularnej przy przedłużeniu abonamentu

WYBIERAM

Pełen dostęp do wszystkich treści portalu
to koszt 100 zł miesięcznie
przy jednorazowej płatności za rok

Dwutygodniowy dostęp do wszystkich treści
portalu za 99 zł netto, które odliczymy od ceny
regularnej przy przedłużeniu abonamentu

WYBIERAM

Polityka cookies

Dalsze aktywne korzystanie z Serwisu (przeglądanie treści, zamknięcie komunikatu, kliknięcie w odnośniki na stronie) bez zmian ustawień prywatności, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez EXPLANATOR oraz partnerów w celu realizacji usług, zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Usługa Cel użycia Włączone
Pliki cookies niezbędne do funkcjonowania strony Nie możesz wyłączyć tych plików cookies, ponieważ są one niezbędne by strona działała prawidłowo. W ramach tych plików cookies zapisywane są również zdefiniowane przez Ciebie ustawienia cookies. TAK
Pliki cookies analityczne Pliki cookies umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania przez użytkownika ze strony internetowej w celu optymalizacji jej funkcjonowania, oraz dostosowania do oczekiwań użytkownika. Informacje zebrane przez te pliki nie identyfikują żadnego konkretnego użytkownika.
Pliki cookies marketingowe Pliki cookies umożliwiające wyświetlanie użytkownikowi treści marketingowych dostosowanych do jego preferencji, oraz kierowanie do niego powiadomień o ofertach marketingowych odpowiadających jego zainteresowaniom, obejmujących informacje dotyczące produktów i usług administratora strony i podmiotów trzecich. Jeśli zdecydujesz się usunąć lub wyłączyć te pliki cookie, reklamy nadal będą wyświetlane, ale mogą one nie być odpowiednie dla Ciebie.