Ocena efektywności pracowników za pomocą algorytmu DEA-CCR

Metoda Data Envelopment Analysis (DEA) jest popularnym narzędziem pomiaru efektywności gospodarczej. Odnosi się ona do analizy efektywności porównywalnych, niezależnych, lecz ograniczonych procedurami podmiotów ekonomicznych lub społecznych. Każdy taki podmiot charakteryzuje się co najmniej jednym nakładem oraz co najmniej jednym rezultatem.

info_28_44.jpg

Nakładami mogą być takie czynniki, jak zatrudnienie, amortyzacja maszyn lub zużycie energii. Efektami zaś mogą być przychody, zyski lub np. liczba przyjmowanych pacjentów.

W takich wielowymiarowych układach wektora nakładów i wektora rezultatów tradycyjne metody analizy wskaźnikowej, a nawet rozbudowane modele machine i deep learning nie przynoszą istotnych rezultatów.

Ocena pracy ludzi

Jednym z najważniejszych elementów skutecznego zarządzania zasobami ludzkimi jest odpowiednio zaprojektowany system premiowy. Powinien on być przejrzysty, uczciwy oraz przede wszystkim obiektywny.

Subiektywny sposób premiowania prowadzi do zjawisk patologicznych, takich jak dominacja znaczenia zażyłości personalnych. Powoduje erozję stosunków międzyludzkich i jakości pracy. Podstawą uczciwego systemu premiowania jest prawidłowa ocena efektywność pracowników.

Efektywność natomiast to rezultat podjętych działań, opisany relacją uzyskanych efektów do poniesionych nakładów.

Ocenianie samych rezultatów, przy jednoczesnym pomijaniu nakładów, nie daje właściwego obrazu. Zależy nam przecież, żeby zatrudniać ludzi dobrze wykorzystujących powierzone zasoby. Poza tym kosztowne zużywanie zasobów nie powinno być ignorowane.

Aby ocenić efektywność pracy podległych pracowników, należy w pierwszej kolejności wyodrębnić nakłady, jakie ponieśli poszczególni pracownicy, oraz efekty, jakie dzięki nim uzyskali.

Nakłady mogą być opisane w sposób bezpośredni jako koszty, czas, odległości lub inne kategorie mierzalne. Mogą być też reprezentowane przez szereg indywidualnych wskaźników KPI. Podobnie reprezentowane mogą być rezultaty.

Dobrze skonstruowany algorytm oceny pracowników charakteryzuje się różnorodnością kategorii nakładów i rezultatów. Powinien też zawierać co najmniej pięć kategorii nakładów i przynajmniej dwie kategorie rezultatów. Kolejną istotną kwestią są wagi przypisywane (zwykle subiektywnie, przez zarząd zakładu) poszczególnym kategoriom.

Zarząd może więc przyjąć, że np. w kontekście algorytmu oceny kierowców wskaźnik zużycia paliwa ma dwukrotnie większe znaczenie niż procentowy udział pustych przebiegów.

Tradycyjna analiza porównawcza

Już dawno zauważono, że wyliczanie rankingów opartych na wielu zmiennych kategoriach nakładów i efektów za pomocą średnich ważonych prowadzi do błędnych rezultatów. Błędy te wynikają wprost z zasad matematyki. Mankamentem jest również wyznaczanie do oceny stałych limitów i norm. W gospodarce występują okresy koniunktury i sezonowość. Zmieniają się też pory roku, które w transporcie samochodowym mogą mieć znaczący wpływ na wysokość kosztów. Wyznaczanie sztywnych norm jest więc kolejnym błędem metodycznym.

Inny problem to zależność poniesionych nakładów i uzyskanych dzięki nim efektów, która powinna być brana pod uwagę w procesie oceny efektywności. W praktyce jednak, bez zastosowania skomplikowanych metod rachunkowości zarządczej, wykrycie takich zależności jest niemożliwe1. Z kolei zastosowanie tejże rachunkowości jest pracochłonne, drogie i – niestety – zawodne.

Jeżeli zestawimy wymienione wyżej problemy z dużą liczbą kryteriów oceny oraz ogromną liczbą pracowników, to oczywiste stają się ogromna pracochłonność i niska wiarygodność takiej analizy porównawczej wykonanej tradycyjnie za pomocą średnich ważonych.

Na szczęście dla analityków – rzadko kto analizuje szczegółowo ich algorytmy. A jak wiemy, nie ma rzeczy, której nie przyjąłby arkusz kalkulacyjny. Niestety zła jakość rankingów prowadzi do błędnych ocen, pośrednio wpływając na demoralizację najlepszych pracowników.

Wykorzystałeś swój limit bezpłatnych treści

Pozostałe 75% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników portalu. Zaloguj się, wybierz plan abonamentowy albo kup dostęp do artykułu/dokumentu.

Wybierz abonament już od 100 zł miesięcznie Pokaż abonament
Dwutygodniowy dostęp bez zobowiązań Wybieram

Abonament już od 100 zł miesięcznie

Dwutygodniowy dostęp bez zobowiązań

Pełen dostęp do wszystkich treści portalu
to koszt 100 zł miesięcznie
przy jednorazowej płatności za rok

WYBIERAM

Dwutygodniowy dostęp do wszystkich treści
portalu za 99 zł netto, które odliczymy od ceny
regularnej przy przedłużeniu abonamentu

WYBIERAM

Pełen dostęp do wszystkich treści portalu
to koszt 100 zł miesięcznie
przy jednorazowej płatności za rok

Dwutygodniowy dostęp do wszystkich treści
portalu za 99 zł netto, które odliczymy od ceny
regularnej przy przedłużeniu abonamentu

WYBIERAM

Polityka cookies

Dalsze aktywne korzystanie z Serwisu (przeglądanie treści, zamknięcie komunikatu, kliknięcie w odnośniki na stronie) bez zmian ustawień prywatności, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez EXPLANATOR oraz partnerów w celu realizacji usług, zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Usługa Cel użycia Włączone
Pliki cookies niezbędne do funkcjonowania strony Nie możesz wyłączyć tych plików cookies, ponieważ są one niezbędne by strona działała prawidłowo. W ramach tych plików cookies zapisywane są również zdefiniowane przez Ciebie ustawienia cookies. TAK
Pliki cookies analityczne Pliki cookies umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania przez użytkownika ze strony internetowej w celu optymalizacji jej funkcjonowania, oraz dostosowania do oczekiwań użytkownika. Informacje zebrane przez te pliki nie identyfikują żadnego konkretnego użytkownika.
Pliki cookies marketingowe Pliki cookies umożliwiające wyświetlanie użytkownikowi treści marketingowych dostosowanych do jego preferencji, oraz kierowanie do niego powiadomień o ofertach marketingowych odpowiadających jego zainteresowaniom, obejmujących informacje dotyczące produktów i usług administratora strony i podmiotów trzecich. Jeśli zdecydujesz się usunąć lub wyłączyć te pliki cookie, reklamy nadal będą wyświetlane, ale mogą one nie być odpowiednie dla Ciebie.