Umowa na świadczenie usług audytu

Ilona Smurlik Controlling i Rachunkowość Zarządcza 11/2018 nr 11 z dnia 2018-11-01
CiRZ_230_18.jpg
Umowa na prowadzenie audytu nie jest stricte uregulowana w przepisach Kodeksu cywilnego. W związku z tym zastosowanie tutaj ma przepis art. 750 k.c., który stanowi, iż do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Zakres zastosowania tego przepisu zależy od ustalenia znaczenia terminu „usługi” oraz katalogu umów nazwanych o świadczenie umów. Pomimo wyłączenia umów nazwanych o świadczenie usług z zakresu zastosowania wspomnianego przepisu, obejmuje on bardzo liczną rzeszę wyspecjalizowanych umów nienazwanych (mieszanych) o świadczenie usług, które odgrywają ważną rolę w obrocie powszechnym i handlowym.

Pojęcie umów o świadczenie usług

Jeżeli chodzi o określenie terminu „usługi”, to stanowi to fundamentalny problem. Usługi polegają na świadczeniu dla pewnej osoby i w jej interesie czynności na podstawie umowy. Jest to jednak określenie zbyt obszerne, dlatego należy je zawęzić przez wskazanie, jakie świadczenie nie jest usługą. Chodzi tu o świadczenie, które polega na przeniesieniu prawa, posiadania, zapłacie ceny lub wynagrodzenia albo oddania rzeczy, praw, pieniędzy do czasowego używania innej osobie. 1. Usługa jest tak samo definiowana w orzecznictwie, czego dowodzi niniejsza sentencja wyroku: „Świadczeniem usług może być zarówno wykonywanie czynności faktycznych, jak i prawnych. Jednakże spod dyspozycji art. 750 k.c. wyłączone są umowy o świadczenie usług polegających na dokonywaniu czynności prawnych. W związku z tym należy przyjąć, że przepis art. 750 k.c. ma zastosowanie do umów o świadczenie usług, polegających na dokonywaniu czynności faktycznych”. Z powyższego wynika, że w art. 750 k.c. chodzi o usługi, które polegają na świadczeniu w interesie innej osoby oznaczonych czynności faktycznych oraz zespołu czynności prawnych i faktycznych. Umowy te nie mogą być uregulowane innymi przepisami, co oznacza, że chodzi o umowy nienazwane (mieszane), które przewidują świadczenie usług.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2015 r. (II CSK 783/14) czynności mieszczące się w pojęciu „usługi” to czynności indywidualnie oznaczone, np. leczenie chorego, udzielanie porad prawnych z pewnego obszaru prawa, wykonywanie oznaczonych czynności reklamowych. Także umowa stałego zlecenia powinna określać, jakie czynności prawne, faktyczne lub usługi ma dokonać przyjmujący zlecenie dla dającego zlecenie. Natomiast Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 września 2012 r. (I ACa 222/12) stwierdził, że usługa może polegać na dokonaniu jednej czynności, kilku czynności lub czynności wykonywanych ciągle.

Osiągnięcie rezultatu wykonywanych przez dłużnika czynności nie może być elementem umowy o świadczenie usług, bo tym różni się ona od umowy o dzieło. Wykonywanie określonej czynności (szeregu powtarzających się czynności) bez względu na to, jaki rezultat czynność ta przyniesie, jest cechą umów o świadczenie usług nieuregulowanych innymi przepisami. Jednym z kryteriów służących odróżnieniu umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług nieuregulowanych w innych przepisach jest także poddanie wyniku umowy sprawdzianowi dokonanemu pod kątem tego, czy można mówić o istnieniu wad fizycznych. Przy ocenie, z jaką umową mamy do czynienia, liczy się jej treść, a nie samo nazwanie umowy umową o dzieło2.

Kolejnym zagadnieniem jest odpowiednie stosowanie przepisów o zleceniu do umów o świadczenie usług nieuregulowanych w przepisach szczególnych. Stosowanie odpowiednie oznacza konieczność uwzględnienia specyfiki konkretnej umowy. Może więc wchodzić w grę stosowanie określonych przepisów wprost, z dostosowującymi do okoliczności modyfikacjami, a nawet wyłączenie stosowania pewnych przepisów z uwagi na odmienne cechy danego przypadku, wynikające ze swobodnego ukształtowania przez strony stosunku prawnego. Niewątpliwie umowa o świadczenie usług audytu należy do umów nienazwanych w przepisach Kodeksu cywilnego.

Dostęp możliwy dla zalogowanych użytkowników serwisu. Jeśli posiadasz aktywny abonament przejdź do LOGOWANIA. Aby dobrać najkorzystniejszy plan abonamentowy przejdź do ZAMÓWIENIA ABONAMENTU.

Zaloguj Zamów abonament

    Źródło: Controlling i Rachunkowość Zarządcza 11/2018

Drukuj

Zobacz również

Filtruj artykuły wg.