Wskaźniki zarządcze w sprawozdaniu finansowym: nowe obowiązki dotyczące Management-defined Performance Measures

Obowiązek ujawniania MPM aktualizuje się tylko wtedy, gdy jednostka rzeczywiście posługuje się w komunikacji publicznej sumami cząstkowymi spełniającymi definicję MPM z pkt 117 – jednostka może też nie mieć żadnego MPM (pkt B113). Dla spółek publikujących „zysk skorygowany”, „EBITDA” czy „wynik znormalizowany” w prezentacjach dla inwestorów jest to jednak jeden z najbardziej odczuwalnych elementów reformy MSSF 18.

Czym jest MPM – definicja i wyłączenia

Zgodnie z pkt 117 miernikiem wyniku działalności określonym przez kierownictwo jest suma cząstkowa dochodów i kosztów, która łącznie spełnia trzy warunki:

• jest wykorzystywana w komunikacji publicznej poza sprawozdaniem finansowym (pkt 117 lit. a);
• jest wykorzystywana do przekazania użytkownikom opinii kierownictwa na temat aspektu wyników finansowych jednostki jako całości (pkt 117 lit. b);
• nie jest sumą cząstkową wymienioną w pkt 118 ani sumą lub sumą cząstkową, której prezentacji lub ujawnienia standardy MSSF wyraźnie wymagają (pkt 117 lit. c).

Innymi słowy, MPM jest sumą cząstkową dochodów i kosztów spełniającą łącznie wszystkie te trzy przesłanki: wykorzystywaną w komunikacji publicznej do przedstawienia opinii kierownictwa o aspekcie wyników jednostki jako całości, niewymienioną w pkt 118 i niewymaganą wprost przez standardy MSSF. Sam fakt, że dana suma nie jest obowiązkowa, nie przesądza jeszcze o statusie MPM.

Sumy cząstkowe, które nigdy nie są MPM

Pkt 118 zawiera katalog konkretnych sum cząstkowych, które nie są MPM, nawet jeśli spełniają warunki z pkt 117 lit. a) i b):

1. sumy podobne do zysku brutto;
2. zysk z działalności operacyjnej przed amortyzacją i utratą wartości z MSR 36 (OPDAI – patrz rozdział 5);
3. zysk operacyjny powiększony o wynik ze wszystkich inwestycji rozliczanych metodą praw własności;
4. dla jednostek stosujących pkt 65 lit. a) ppkt (ii) – suma łącząca zysk operacyjny z kategorią inwestycyjną;
5. zysk przed opodatkowaniem;
6. zysk z działalności kontynuowanej.

„Sumę podobną do zysku brutto” z lit. a) precyzuje pkt B123 jako różnicę między rodzajem przychodów a bezpośrednio powiązanymi kosztami – przykładami spoza handlu są dochody z odsetek netto, z opłat i prowizji netto, wynik z usług ubezpieczenia, wynik finansowy netto oraz dochody z czynszów netto – wyłączenie obejmuje więc też sektor finansowy, ubezpieczeniowy i nieruchomościowy.

Co w ogóle nie jest „sumą cząstkową dochodów i kosztów”?

Pkt B116 wskazuje, że tym pojęciem nie są objęte: sumy obejmujące wyłącznie dochody albo wyłącznie koszty; pozycje aktywów, zobowiązań lub kapitału własnego; wskaźniki finansowe (np. ROA); miary płynności lub przepływów pieniężnych (np. free cash flow); miary niefinansowe.

Pkt B117 zastrzega jednak, że licznik lub mianownik takiego wskaźnika – jeśli sam spełnia definicję z pkt 117 – może być odrębnie zidentyfikowany jako MPM. Zgodnie z pkt B118 status MPM nie zależy od tego, czy suma jest prezentowana w sprawozdaniu z zysków lub strat; jeśli jednak spełnia definicję MPM, informacje z pkt 121-125 i tak muszą trafić do informacji dodatkowej.

Kiedy suma cząstkowa staje się MPM – domniemanie i jego obalenie?