Zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym – ujęcie w sprawozdaniu finansowym

Podstawa prawna

W Polsce obowiązek sporządzania zestawienia zmian w kapitale własnym wynika przede wszystkim z przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.

Kluczowe regulacje znajdują się w tym akcie prawnym w:

• art. 45 ust. 2 – który wskazuje elementy sprawozdania finansowego,
• art. 48a – szczegółowo regulującym zestawienie zmian w kapitale własnym.

Zgodnie z art. 45 ust. 2 sprawozdanie finansowe jednostki obejmuje m.in.: „zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym – w przypadku jednostek zobowiązanych do jego sporządzania”.

Natomiast art. 48a ust. 1 określa:

„Zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym wykazuje zmiany poszczególnych składników kapitału (funduszu) własnego oraz przyczyny tych zmian”.

Cel zestawienia zmian w kapitale własnym

Głównym celem tego sprawozdania jest:

• pokazanie struktury kapitału własnego,
• przedstawienie przyczyn jego zmian,
• umożliwienie analizy:
  • polityki dywidendowej,
  • wyników finansowych,

Zakres informacji zawartych w zestawieniu

Zgodnie z art. 48a ust. 2 ustawy o rachunkowości zestawienie powinno obejmować w szczególności:

1. Kapitał własny na początek okresu:
   • wartość kapitału na początek roku obrotowego,
   • ewentualne korekty: błędów podstawowych, zmian polityki rachunkowości.
2. Zmiany kapitału własnego w ciągu okresu

W tej części wykazuje się wszystkie operacje wpływające na kapitał, w tym:

1. Wynik finansowy:
   • zysk lub strata netto za rok obrotowy,
   • jego podział lub pokrycie.
2. Zmiany kapitału podstawowego:
   • podwyższenie (np. emisja akcji),
   • obniżenie kapitału.
3. Zmiany kapitałów zapasowych i rezerwowych:
   • tworzenie kapitałów,
   • wykorzystanie (np. pokrycie strat).