Niezależnie od tego, w jakiej walucie będą wyrażone i regulowane kwoty netto i brutto za transakcje dokonywane pomiędzy krajowymi podmiotami, wpłata VAT na przeznaczone do tego celu konto będzie mogła następować wyłącznie w złotówkach.
1.1. Split payment po stronie nabywcy
Płatność podzielona ze strony nabywcy będzie z założenia dobrowolna (art. 108a projektu). Dobrowolność stosowania tego mechanizmu oznacza, że można ją będzie stosować w sposób wybiórczy, czyli nie każda faktura będzie musiała zostać uregulowana z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności - to nabywca zdecyduje, którą fakturę zapłaci z zastosowaniem tego mechanizmu i wobec którego dostawcy go zastosuje. Zatem nabywca zdecyduje, czy zlecany przelew będzie przekazany w całości na jedno konto, czy też będzie rozdzielony. W celu rozdzielenia płatności nabywca wskaże w wypełnianym pojedynczym zleceniu przelewu kwotę netto i VAT, a ich rozdzielenie pomiędzy dwa konta kontrahenta nastąpi automatycznie.
Stosowanie mechanizmu podzielonej płatności nie będzie oznaczało wzrostu opłat za przelewy. Jeśli do tej pory bank pobierał określoną kwotę za przelew, w dalszym ciągu będzie pod tym względem traktował transakcję podzieloną jako jeden przelew, nie podwajając kwoty prowizji.
1.2. Split payment po stronie dostawcy
Proponowane w projekcie rozwiązanie zakłada dobrowolność w stosowaniu mechanizmu podzielonej płatności. Inicjatywę pozostawia się tu nabywcy towarów lub usług, niemniej jednak skorzystanie przez niego z tej metody rozliczeń będzie oznaczało określone konsekwencje również dla dostawcy towarów lub usługodawcy. W przypadku gdy nabywca zdecyduje się na skorzystanie z mechanizmu podzielonej płatności, dostawca otrzyma bowiem kwotę netto należności na rachunek firmowy, a VAT należny na wydzielony rachunek VAT. Swoboda dysponowania środkami zgromadzonymi na tym rachunku będzie ograniczona. Podatnik będzie mógł z tego rachunku zapłacić:
- zobowiązanie VAT do urzędu skarbowego lub
- kwotę odpowiadającą kwocie VAT z faktury otrzymanej od swojego kontrahenta.
Poza dokonywaniem zapłat za faktury (w części dotyczącej VAT) i zapłat zobowiązań względem fiskusa dotyczących VAT przedsiębiorca będzie mógł także ubiegać się o zgodę na przelew zgromadzonych na koncie VAT środków na rachunek bankowy służący prowadzonej działalności gospodarczej. Taki przelew będzie realizowany na wniosek podatnika rozpatrywany w ciągu 60 dni od złożenia. Opisana możliwość została przewidziana, ponieważ odkładanie środków finansowych na rachunku VAT może nie być obojętne dla płynności finansowej niektórych podatników.
O przesunięciu wnioskowanej kwoty na rachunek firmowy decydować będzie naczelnik urzędu skarbowego. Naczelnik będzie mógł odmówić, jeśli będzie zachodziła uzasadniona obawa, że przyszłe zobowiązanie podatkowe nie zostanie uregulowane lub gdy podatnik ma na koncie zaległości podatkowe. Pod uwagę będzie brany również fakt, czy podatnik nie dokonuje czynności zbywania majątku, co w przypadku wystąpienia zaległości w spłacie zobowiązań mogłoby utrudnić egzekucję długów.
1.3. Zachęty do korzystania z mechanizmu split payment
Proponowane przepisy zawierają system zachęt dla tych podatników, którzy podejmą decyzję o dobrowolnym stosowaniu mechanizmu podzielonej płatności. W przypadku podatników, którzy będą stosować metodę podzielonej płatności:
- nie będą miały zastosowania regulacje związane ze stosowaniem sankcji, określonych w art. 112b i art. 112c ustawy o VAT (tzn. nie będą stosowane przepisy o dodatkowym zobowiązaniu VAT),
- nie będą miały zastosowania przepisy o odpowiedzialności solidarnej zawarte w dziale Xa ustawy o VAT (tzn. przepisy o odpowiedzialności nabywcy za zobowiązania podatkowe sprzedawcy),
- nie będą miały zastosowania przepisy art. 56b Ordynacji podatkowej nakładające obowiązek zapłaty odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu VAT w wysokości 150% stawki odsetek za zwłokę.
Zachętą dla podatników do korzystania z mechanizmu split payment ma być także możliwość skorzystania z szybkiego zwrotu podatku na konto VAT. Zwrot będzie dokonywany w ciągu 25 dni bez możliwości wydłużenia tego terminu przez naczelnika urzędu skarbowego.
Instrumentem zachęcającym do skorzystania z opcji split paymentu ma być też zmniejszenie kwoty zobowiązania podatkowego, w przypadku gdy podatnik dokona zapłaty podatku z rachunku VAT i zapłaty tej dokona przed terminem płatności podatku (art. 108d ust. 1 projektu).
Przyspieszenie płatności, tj. zapłata zobowiązania przed terminem, da podatnikowi prawo do obniżenia kwoty podatku o kwotę wyliczoną według wzoru: S = Z x r x (n/360).
Kolejne elementy równania oznaczają odpowiednio:
S -
kwota, o którą można obniżyć kwotę zobowiązania podatkowego do zapłaty, w zaokrągleniu do pełnych złotych
Z - kwota zobowiązania podatkowego przed jego obniżeniem
r -
wysokość stopy referencyjnej NBP, obowiązująca w ostatnim dniu roboczym przed dniem zapłaty podatku
n -
liczba dni od dnia, w którym został zlecony przelew (z wyłączeniem tego dnia) do dnia terminu zapłaty zobowiązania (włącznie z tym dniem).
Źródło: Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw
- druk sejmowy nr 1864 z 27 września 2017 r.
Dominika Gałka
pracownik kancelarii doradztwa podatkowego





